Wtorek, 22 Maj 2012-Julii i Heleny
TwójRynek Zielona Góra

Porady eksperta

Witam. Jestem wtrakcie przygotowań do rozwodu. Nie mieszkam z mężem od trzech tygodni i wkrótce składam pozew o rozwód. Mam poważny problem dotyczący podziału majątku. Mieszkaliśmy z mężem w wynajmowanym mieszkaniu. W 2008 roku zasądzono wyrokiem zachowek dla mnie po zmarłej babci. Otrzymałam go w 2009 roku oczywiście w trakcie trwania małżeństwa. Wiem, że zachowek wszedł w skład mojego majątku osobistego, a nie wspólnego małżeńskiego. Za pieniądze z zachowku wyposażyłam kompletnie wynajmowane mieszkanie. Kupiłam meble, samochód, telewizor, pralkę, lodówkę, kuchenkę, aparat cyfrowy, spłaciłam długi w tym kartę kredytową mojego męża- wyposażyłam kompletnie mieszkanie. Teraz mąż chce mi odebrać telewizor, samochód i inne rzeczy twierdząc, że mu się połowa należy, bo mnie utrzymywał przez 5 lat. Ja również w tym czasie pracowałam i dokładałam do domowego budżetu. Nie odprowadziłam jeszcze podatku od zachowku, wciąż czekam na decyzję z Urzędu Skarbowego. Mąż nie chce pomóc spłacić mi długu. Nie mam pracy, jestem studentką. Mąż przez 5 lat małżeństwa nie kupił do domu nawet łyżeczki, a rachunki płaciliśmy wspólnie. Teraz uważa, że należy mu się część rzeczy bo mnie utrzymywał, mając jednocześnie świadomość, że nie kupił do domu nic. Moje pytanie jest następujące: czy mąż może otrzymać połowę przedmiotów, które kupiłam za pieniądze z zachowku, a których używaliśmy wspólnie, np. samochód, telewizor, mikser? Czy wchodzą one w skład mojego majątku osobistego, bo kupiłam je za pieniądze z mojego zachowku? Bardzo proszę o odpowiedź.
Joanna
2011-01-26Przemysław Sztejna
Kwestie dotyczące stosunków majątkowych między małżonkami reguluje ustawa kodeks rodzinny i opiekuńczy (ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Dz. U. z 1964 r. nr 9, poz. 59 ze zmianami, dalej jako KRO). Zgodnie z art. 33 §2 KRO do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Reguła powyższa odnosi się również do zachowku przysługującego małżonkowi (art. 991 KC) jako korzyści stanowiącej swego rodzaju częściowy ekwiwalent udziału w spadku, jaki przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Oznacza to, iż zachowek, który Pani otrzymała wchodzi do Pani majątku osobistego.
Odnośnie kwestii samych przedmiotów gospodarstwa domowego wskazać należy na art. 34 KRO, zgodnie z którym przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Ze względu jednak na fakt, iż zachowek jest realizowany przez zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej wartości odpowiedniej części udziału spadkowego należy uznać, że nie spełnia on przesłanek art. 34 KRO (nie ma tu nabycia przedmiotów gospodarstwa domowego, bo „nabycie” sumy pieniężnej ). Z tej przyczyny w rozpatrywanej sprawie art. 34 KRO nie znajduje zastosowania, a więc nabyte przez Panią przedmioty nie wchodzą automatycznie w skład majątku wspólnego.
W rozpatrywanej sprawie należy raczej skupić się na odpowiedzi na pytanie, do której masy majątkowej będą należały przedmioty gospodarstwa domowego nabyte za pieniądze otrzymane tytułem zachowku. W tej kwestii wspomnieć należy, iż w stosunkach majątkowych między małżonkami obowiązuje zasada surogacji, co oznacza, iż do majątku osobistego każdego z nich należą przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki pochodzące z tego majątku, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 33 § 10 KRO). Co za tym idzie przedmioty gospodarstwa domowego nabyte za pieniądze otrzymane tytułem zachowku, będącego elementem Pani majątku osobistego, na zasadzie surogacji wchodzą w skład Pani majątku osobistego. W tym względzie pamiętać jednak należy, iż to na Pani jako osobie twierdzącej, że nastąpiła surogacja, ciąży obowiązek jej udowodnienia i wykazania konkretnych środków finansowych, z których nastąpiło nabycie danego przedmiotu majątkowego (SN z 9.1.2001 r., II CKN 1194/00, niepubl.), np. poprzez przedłożenie wyroku o przyznaniu zachowku.
 

Odpowiedzi udzielił ekspert

Ekspert z zakresu prawa  12 porad
Radca prawny Przemysław Sztejna ukończył uniwersyteckie studia prawnicze w Katedrze Prawa Cywilnego i Gospodarczego na Uniwersytecie Szczecińskim, przeszło 10-letni staż pracy w Kancelariach Radców Prawnych pozwolił uzyskać doświadczenie w prowadzeniu spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa gospodarczego (handlowego), prawa pracy, prawa budowlanego. Był wykładowcą i asystentem na wyższych uczelniach. Prowadzi wykłady dla uczestników kursów przygotowawczych dla kandydatów na członków korpusów służb cywilnych oraz urzędników organów podatkowych i samorządowych, prowadzi również szereg szkoleń
 

więcej ›

Pozostałe porady eksperta