Na wstępie wskazuję na odmienność pomiędzy darowizną, a rozporządzeniem testamentowym. Umowa darowizny polega na zobowiązaniu się darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku (jest to bezpłatne przysporzenie). Co istotne, darowizna może zostać dokonana wyłącznie za życia stron tej umowy. Natomiast w drodze testamentu można rozporządzić częścią lub całością swojego majątku na wypadek śmierci. Osoba, która została wskazana w testamencie to spadkobierca. Spadkobiercę z tytułu nabycia spadku co do zasady obciąża obowiązek podatkowy, ale jest to podatek od spadku, a nie od darowizny. Trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn pewne grupy podatników są zwolnione z podatku, w tym pasierb (a więc i pasierbica). Zgodnie z ww. przepisem zwolnione od podatku (od spadków i darowizn) jest nabycie w drodze darowizny lub dziedziczenia rzeczy lub praw majątkowych, o ile darczyńcą lub spadkodawcą była osoba wskazana w tym przepisie, m.in. macocha. W Pani przypadku to zwolnienie znalazłoby zatem zastosowanie. Jednakże należy wziąć po uwagę także fakt, że nabycie spadku wiąże się również z koniecznością dokonania stosownego zgłoszenia nabycia spadku do właściwego urzędu skarbowego. W przypadku Czytelniczki, zwolnienie z podatku od spadku po macosze idzie w parze z koniecznością złożenia ww. zgłoszenia w odpowiednim terminie (co będzie następowało dopiero po śmierci spadkodawcy, a do tego czasu stan prawny może ulec zmianie). Złożenie zgłoszenia w odpowiednim terminie jest warunkiem uzyskania zwolnienia, o którym mowa powyżej. Przekroczenie tego terminu spowoduje utratę zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i obowiązek uiszczenia tego podatku na zasadach ogólnych. Bliższych informacji proszę zasięgnąć w Urzędzie Skarbowym po tzw. otwarciu spadku, tj. po śmierci spadkodawcy. Na chwilę obecną nabycie spadku po macosze jest co do zasady wolne od podatku – muszą być jednak dochowane wymogi zgłoszenia w odpowiednim terminie nabycia spadku właściwemu Urzędowi Skarbowemu.

 

Zgodnie z art. 831 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania cywilnego świadczenia z pomocy społecznej są wyłączone spod egzekucji. Inną sporną sprawą jest to, że w chwili wpływu tych środków na rachunek bankowy (niezależnie od tytułu) stają się one wierzytelnościami posiadacza tego rachunku bankowego wobec banku. Należy jednak przychylić się do poglądu, iż z racji celu przepisu tj. zapewnienia pomocy socjalnej, również środki pozostawione na rachunku z tytułu świadczenia z pomocy społecznej korzystają z ochrony. Komornik natomiast ma obowiązek egzekwować należność od dłużnika w każdy ze wskazanych przez wierzyciela sposobów, czyli np. poprzez zajęcie jego wierzytelności z rachunku bankowego. Komornik po otrzymaniu wiarygodnych informacji od dłużnika o wpływach na rachunek bankowy świadczeń zwolnionych spod egzekucji, powinien zwolnić spod zajęcia wierzytelność z rachunku bankowego i umorzyć w tej części postępowanie.

Jeżeli zawiadomienie komornika nie pomoże to pozostaje wniesienie skargi na czynność komornika. Trzeba to uczynić w terminie 7 dni od dokonania skarżonej czynności komornika (lub jej zaniechania). Skargę wnosi się do sądu rejonowego, w którego okręgu działa komornik. Jeżeli skarga zostanie wniesiona po terminie, sąd ją odrzuci, chyba że uzna, iż zachodzi podstawa do wydania komornikowi zarządzenia zmierzającego do zapewnienia należytego wykonania egzekucji lub usunięcia spostrzeżonych uchybień.

 

 

Każdy będący w posiadaniu testamentu zmarłego, ma obowiązek złożyć go w sądzie lub u notariusza w celu jego otworzenia i ogłoszenia (może to zrobić albo notariusz, albo sąd). W celu złożenia w sądzie, należy wnieść wniosek o otwarcie i ogłoszenie testamentu, dołączając testament i akt zgonu spadkodawcy. Niezależnie od złożenia testamentu w celu jego otworzenia i ogłoszenia, osoba powołana w testamencie do spadku (spadkobierca testamentowy) aby uzyskać pełnię praw spadkobiercy musi uzyskać stwierdzenie nabycia spadku przez sąd lub sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza (to drugie wymaga zgodnej woli wszystkich potencjalnych spadkobierców). Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez sąd dołącza się odpisy wniosku, testament, odpisy skrócone aktów: zgonu i małżeństwa spadkodawcy, urodzenia zstępnych spadkodawcy. Ww. wnioski składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejscowości ostatniego stałego pobytu spadkodawcy.

Zainteresowani (np. spadkobiercy ustawowi nie powołani testamentem do spadku) mogą kwestionować przed sądem ważność testamentu. W takiej sytuacji sąd bada ważność testamentu, np. czy spadkobierca sporządzając testament był w pełni władz umysłowych (tj. w stanie zapewniającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli), czy nie działał pod wpływem błędu lub groźby. Okoliczności takie muszą udowodnić osoby kwestionujące ważność testamentu.

Istotne jest, iż w przypadku dziedziczenia na podstawie testamentu osobom, które w braku testamentu dziedziczyłby spadek na podstawie ustawy, w szczególności matce i bratu Czytelniczki przysługiwać będzie prawo do zachowku – swoistej „rekompensaty” za pominięcie ich w testamencie, wynoszącej co do zasady równowartość ½ wartości udziału w spadku, który spadkobierca nie dziedziczący na podstawie testamentu dziedziczyłby w razie dziedziczenia ustawowego.

Ojciec Czytelniczki miał prawo przekazać Jej w testamencie cały swój majątek. Z informacji Czytelniczki wynika, że przedmiotowy dom wchodził do majątku wspólnego Jej rodziców. Zakładając istnienie małżeńskiej wspólności majątkowej, na mocy testamentu ojciec miał prawo rozporządzić tylko połową udziałów we własności domu, gdyż druga należy do jego małżonki.

Dodatkowo na spadkobiercy ciążą obowiązki podatkowe w podatku od spadków. W szczególności obowiązek złożenia stosownej deklaracji podatkowej. Złożenie deklaracji w odpowiednim terminie warunkuje przy tym zwolnienie od tego podatku. W przypadku stwierdzenia nabycia spadku przez są jest to 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu. Bliższych informacji w tym zakresie udzielają Urzędy Skarbowe.

 

 

Należy mieć na uwadze art. 287 § 1 kodeksu karnego: „kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis danych informatycznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. Niewykluczone, że zachowanie syna Czytelniczki wypełniło przesłanki ww. przestępstwa, ale to może zależeć od nie wskazanych w pytaniu okoliczności, np. wieku syna. Co do zasady osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17 lat nie ponosi odpowiedzialności z kodeksu karnego. Osobie między 13 a 17 rokiem życiem za popełnienie czynu karalnego grożą sankcje wskazane w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich, w tym upomnienie, zobowiązanie do naprawienia szkody, umieszczenie w zakładzie poprawczym.

Natomiast nie można wykluczyć w tego typu sprawie odpowiedzialności odszkodowawczej (cywilnej). Zgodnie z Kodeksem cywilnym osobie, której wyrządzono szkodę majątkową przysługuje roszczenie o naprawienie szkody (np. zapłatę odszkodowania). Warunkiem powyższego jest wystąpienie nierozłącznych przesłanek: wystąpienie szkody majątkowej, zdarzenia powodującego szkodę oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą, a zdarzeniem.

 

Istnieje kilka rozwiązań umożliwiających korzystanie z usług niań. Z nianią można zawrzeć umowę o pracę, umowę zlecenia. Niania może też wykonywać swoje usługi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W kwietniu br. weszła w życie ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (dalej: ustawa). Określono w niej m.in. zasady organizowania i funkcjonowania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, w tym sprawowanie opieki nad dziećmi przez opiekuna dziennego, nianię, a także w ramach żłobka i klubu dziecięcego. Co istotne, pewne regulacje tej ustawy wejdą w życie dopiero w październiku, co dotyczy głównie przepisów o nianiach i odprowadzeniu składek na ich ubezpieczenie społeczne, o czym dalej.

Według ustawy niania to osoba fizyczna, która sprawuje opiekę nad dziećmi na podstawie umowy o świadczenie usług (tzw. umowa uaktywniająca), do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. Jest to więc umowa o charakterze cywilnoprawnym, zbliżona do umowy zlecenia.

Dla osób zatrudniających nianie na podstawie umowy uaktywniającej ustawa wprowadza korzystne rozwiązanie w zakresie odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia niań. W sytuacji, w której zgodnie z prawem istnieje obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe i wypadkowe i na ubezpieczenie zdrowotne, są one opłacane przez ZUS. Dotyczy to sytuacji, gdy miesięczne wynagrodzenie niani nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Gdyby niania otrzymywała wyższe wynagrodzenie, to od części wynagrodzenie przekraczającej minimalne, rodzic musiałby odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne osobiście.

Ustawa nie wprowadziła możliwości odliczania od podatku przez rodziców wynagrodzenia płaconego niani.

 

 

 

Zgodnie Kodeksem Pracy (KP) pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek naruszenia obowiązków pracowniczych. Warunki ponoszenia odpowiedzialności to: zawinienie pracownika, wyrządzenie przezeń szkody pracodawcy, istnienie związku (przyczynowego) pomiędzy szkodą a działaniem pracownika. Zgodnie z KP pracownik jest zobowiązany m.in. dbać o dobro zakładu pracy
i chronić jego mienie. Uszkodzenie samochodu służbowego przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych w sytuacji kiedy jest zawinione przez pracownika (choćby wina była nieumyślna i stanowiła wynik niedołożenia należytej staranności, np. szkoda wystąpiła wskutek nieuwagi) oznacza spełnienie powyższych warunków odpowiedzialności i rodzi po stronie pracownika odpowiedzialność materialną do wysokości szkody. Jest ona jednak ograniczona przepisami KP do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia pracownika (pod warunkiem, że szkoda wyrządzona została pracodawcy nieumyślnie, w razie umyślnego wyrządzenia szkody pracownik odpowiada w pełnej wysokości). Wskazane ubezpieczenie OC pracodawcy jest ubezpieczeniem obowiązkowym odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych i nie wpływa na odpowiedzialność materialną pracownika. Ubezpieczenie to dotyczy wyrządzenia szkody osobie trzeciej a nie samemu ubezpieczonemu (w tym wypadku pracodawcy). Z OC mogłaby zostać pokryta szkoda, którą pracodawca lub dzierżący

w jego imieniu samochód pracownik wyrządziliby osobie trzeciej.

Z uwagi na powyższe pracodawca ma prawo domagać się od Pana naprawienia szkody w wysokości (o ile działanie Pana było nieumyślne) ograniczonej do wysokości Pana trzymiesięcznego wynagrodzenia

 

Na tak postawione pytanie nie jest możliwe udzielenie wyczerpującej odpowiedzi prawnej (np.: czytelnik pisze że chce odciąć się od spółdzielni a ona nie jest dostawcom mediów, z pytania nie wynika wprost czy „odrębna nieruchomość” to prawo własności czy prawa spółdzielcze). W każdym razie, Czytelnik może w każdym momencie rozpocząć starania o założenie własnego centralnego ogrzewania w swoim mieszkaniu ale przede wszystkim ustalić musi warunki techniczne takiego działania. To jakie warunki Czytelnik będzie musiał spełnić zależy od tego jaki typ ogrzewania chce zainstalować oraz czy wiązałoby się to z koniecznością doprowadzenia do mieszkania dodatkowego przyłącza (np. gazowego), przebudową w rozumieniu prawa budowlanego itp., co nie wynika ze stanu faktycznego.

W zakresie prawnym istotne jest, że jeżeli wykonanie instalacji CO wymagałoby ingerencji w część wspólną budynku (np. przewody kominowe), konieczne będzie uprzednie uzyskanie zgody większości właścicieli lokali (jeśli mamy do czynienia ze wspólnotą). Inną kwestią jest odłącznie się od ogrzewania „spółdzielczego”, w zależności jak fizycznie miałoby to mieć miejsce, może być również potrzebna zgoda większości właścicieli mieszkań, gdyż przebudowa nieruchomości wspólnej przekracza zakres zwykłego zarządu, a w przypadku brak zgody potrzebna będzie zgoda sądu (jeśli w tym przypadku spółdzielnia wykonuje zarząd). Jeżeli odłącznie polegałoby tylko na odcięciu dostarczania ciepła do mieszkania czytelnika bez ingerencji w części wspólne instalacji grzewczej w bloku, to wystarczająca może się okazać wola Czytelnika przedstawiony w stosowny sposób ale konieczne będzie na pewno sprawdzenie warunków na jakich zawarta jest aktualna umowa o dostarczenie mediów.