Szanowna Pani,
Zgodnie z treścią art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (k.c.) nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą. Prawa i obowiązki te wygasają wskutek śmierci. Wskutek śmierci Pani Brata wynikające z zawartej umowy o kurs prawa jazdy prawo do uczestniczenia przez Pani Brata w kursie (jako ściśle związane z osobą Pani Brata) wygasło, a wykonanie przez szkołę nauki jazdy świadczenia w postaci przeprowadzenia z udziałem Pani Brata przewidzianych w umowie godzin szkoleniowych stało się niemożliwe. Na podstawie art. 495 § 1 k.c. jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które żadna ze stron odpowiedzialności nie ponosi, strona, która miała to świadczenie spełnić, nie może żądać świadczenia wzajemnego, a w wypadku, gdy je już otrzymała, obowiązana jest do zwrotu według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. W przypadku Pani Brata pieniądze na kurs prawa jazdy zostały już wpłacone. Ustawa przewiduje zatem możliwość dochodzenia ich zwrotu. Jednakże przytoczony art. 495 § 1 k.c. odsyła do reguł o bezpodstawnym wzbogaceniu, według których ma nastąpić zwrot. Obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał (w tym wypadku szkoła nauki jazdy), zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu - art. 409 k.c. Oznacza to, że jeśli szkole uda się wykazać, że już zużyła lub utraciła środki wpłacone przez Pani Brata w taki sposób, że w jej majątku nie istnieje ekwiwalent tych środków, będzie mogła powstrzymać się od wypłaty. Wykazanie tej okoliczności może okazać się dość trudne i jest raczej mało prawdopodobne, ale nie jest wykluczone.
Do dochodzenia od szkoły jazdy zapłaty będą uprawnieni spadkobiercy Pani Brata. Zgodnie z treścią art. 922 § k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi kodeksu cywilnego regulującej kwestie spadkobrania. Jak wyżej wspomniano, odbycie kursu prawa jazdy jest ściśle związane z określoną osobą, nie „wchodzi” więc do spadku, ale spadkobiercy mogą domagać się zwrotu uiszczonej opłaty za kurs (na nich przeszło roszczenie o zwrot zapłąconej kwoty). Jeżeli Pani Brat nie miał żony ani dzieci oraz nie pozostawił testamentu, wówczas dziedziczą po nim rodzice w częściach równych (art. 932 § 3 k.c.). Jeżeli zaś jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, tej., śmierci Pani Brata wówczas udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych (art. 932 § 4 k.c.).
Aby możliwe było dochodzenie opisanych powyżej roszczeń konieczne jest uzyskanie potwierdzenia dziedziczenia w sposób przewidziany prawem. Możliwe jest więc wystąpienie do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Opłata od wniosku o nabycie spadku wynosi 50 zł. Identyczne skutki prawne wywołuje akt poświadczenia dziedziczenia. Sporządza go notariusz przy osobistym udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi po sporządzeniu odpowiedniego protokołu (art. 95a i następne ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie). Za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia maksymalna stawka taksy notarialnej wynosi 50 zł, natomiast za sporządzenie protokołu dziedziczenia maksymalna stawka raksy notarialnej wynosi 100 zł. Zaletą wyboru sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia jest szybkość jego uzyskania w porównaniu z postępowaniem sądowym.
Okazując się uzyskanym w wyniku tak przeprowadzonego postępowania stwierdzeniem nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia, spadkodawcy (lub spadkodawca) mogą wystąpić na drogę sądową w celu dochodzenia od szkoły nauki jazdy zwrotu poniesionej przez zmarłego opłaty za kurs prawa jazdy. Opłata sądowa za pozew będzie wynosiła 5% wartości przedmiotu sporu.
