Raport miesiąca

 

 

Jednak sprawa ogrzania domu nie zawsze wygląda tak sielankowo. Zacytowane w tytule słowa dziecięcej zabawy w poszukiwanie schowanej rzeczy z powodzeniem mogą odnosić się do poszukiwań idealnego sposobu na ogrzanie domu. Szczególnie wiele kontrowersji i dylematów pojawia się przed inwestorem, który właśnie buduje dom i musi zdecydować się na określony system grzewczy lub przed osobą, która chce wymienić starą instalację grzewczą na nowocześniejszą i bardziej wydajną. Początki zwykle łatwe nie bywają, nic dziwnego, że i w tym przypadku zapoznanie się z sposobem funkcjonowania różnych systemów, porównanie ich wydajności, kosztów instalacji i późniejszej eksploatacji wymaga czasu i drobiazgowych kalkulacji. Warto jednak porządnie przemyśleć wybór, gdyż zainstalowane urządzenia grzewcze niemało kosztują i mają nam służyć latami.

 

Pamiętać więc należy, że zadaniem systemu grzewczego jest dostarczenie tyle energii cieplnej, ile wynoszą obliczeniowe straty ciepła. Zaś dodatkowym atutem systemu cieplnego może być to, że tak na prawdę możemy o nim… zapomnieć! Niektóre bowiem urządzenia są tak łatwe w obsłudze i w takim stopniu kierowane elektronicznie, że nie musimy nic przy nich robić, pozostaje więc nam jedynie radość z ciepła, no i czasami zapłacenie jakiegoś rachunku…

Wybór systemów grzewczych jest duży, a producenci urządzeń starają się by ciąż je unowocześniać i modyfikować. Nic więc dziwnego, że zużywają one coraz mniej paliwa, dają coraz więcej ciepła, zajmują coraz mniej miejsca i wyglądają całkiem estetycznie. Oto krótka charakterystyka niektórych z nich.

 

Piece na paliwa stałe, takie jak drewno, węgiel czy koks, są w Polsce wciąż bardzo popularne choćby ze względu na ich niewątpliwą zaletę, jaką są koszta eksploatacji, a ponadto do przeszłości odchodzą już zarówno żeberkowe żeliwne kaloryfery, jak i konieczność „podkładania” do pieca co pół godziny. Paliwa stałe są wciąż stosunkowo tanie, gdyż tańsze od gazu, paliw płynnych czy energii elektrycznej, a co więcej współczesne, zmodernizowane kotły zasilane drewnem czy węglem zaczynają spełniać wymagania naszych czasów – są energooszczędne i ekologiczne, a do tego można je nabyć po konkurencyjnych cenach. Zużywają one nawet 30% mniej paliwa niż dawniej, zaś dopalcze spalin ograniczają ilość wyemitowanych do atmosfery szkodliwych substancji. Niemal całkowite spalanie załadowanego paliwa redukuje do minimum konieczność oczyszczania kotła i pozwala na odprowadzanie gazów spalinowych bez dymu i sadzy. Sprawność takich kotłów plasuje się na poziomie 85%, co sprawia, że ich wydajność jest porównywalna z wydajnością kotłów gazowych czy olejowych.

W nowoczesnych kotłach na drewno paliwo jest poddawane tzw. procesowi zgazowania. Efektem tego procesu jest uwalnianie się gazu drzewnego, który następnie kierowany jest do dyszy palnika gdzie miesza się z powietrzem. Na koniec rozgrzana mieszanina gazu i powietrza dostaje się do komory spalania, gdzie dochodzi do zapłonu mieszanki. Temperatura spalania gazu w takim kotle wynosi 1200ºC, zaś paliwo uzupełnia się co 8-12 godzin, a przy dostatecznie dużej pojemności komory nawet raz na dobę. Przy zdecydowaniu się na instalację w swoim domu takiego kotła, trzeba też pamiętać, że konieczne jest posiadanie miejsca na składowanie opału, czyli większej ilości węgla lub drzewa.

 

Wykorzystanie energii elektrycznej to wciąż najdroższy w eksploatacji sposób ogrzania pomieszczeń, jednak jeden z tańszych pod względem inwestycyjnym i instalacyjnym. Użytkowanie takiego systemu grzewczego sprawdza się w domach o stosunkowo małym zapotrzebowaniu na energię cieplną, a więc w domach dobrze ocieplonych. Wówczas jest to najbardziej wygodna dla domowników metoda grzewcza. Na czym polega? Najczęściej na bezpośrednim zastosowaniu energii elektrycznej do ogrzewania pomieszczeń za pomocą grzejników elektrycznych, listew przypodłogowych oraz ogrzewania podłogowego za pośrednictwem kabli lub mat grzejnych. Dużą zaletą takiego typu ogrzewania jest choćby łatwa regulacja temperatury, ale też możliwość automatycznego programowania, stała gotowość do eksploatacji czy czysta obsługa.

 

System grzewczy oparty o energię elektryczną powinien być uwzględniony w projekcie domu szczególnie w przypadku, gdy decydujemy się na ogrzewanie podłogowe. Wymaga ono bowiem dodatkowych izolacji, by ciepło nie uciekało w dół, oraz położenia przewodów (bądź rur), co w konsekwencji podnosi poziom podłogi. Ogrzewanie podłogowe może być wodne lub elektryczne, choć należy zaznaczyć, że instalacja ogrzewania elektrycznego jest kilkakrotnie tańsza od wodnego. Ogrzewanie podłogowe elektryczne staje się coraz bardzie popularne, gdyż przez wielu uważane jest za najbliższe idealnemu. Ogrzewanie podłogowe wodne to sieć rur zatopionych w warstwie betonu pokrywającego podłogę, którymi przepływa woda podgrzewana przez kocioł. W elektrycznym zwykle wykorzystuje się kable z zaizolowanego drutu oporowego albo cieńsze i łatwiejsze do zamontowania maty z przymocowanym do nich kablem lub folie z drutem aluminiowym. Ciepło w ogrzewaniu podłogowym jest oddawane przez promieniowanie ogrzanej posadzki. Ogrzewanie podłogowe akumulacyjne różni się od zwykłego tym, że kable są pokryte znacznie grubszą warstwą betonu (od 7 do 15 cm), który akumuluje ciepło i oddaje je jeszcze długo po wyłączeniu zasilania. Takie ogrzewanie stosuje się tylko w podłogach na gruncie, bardzo dobrze zaizolowanych. Dużym atutem takiego ogrzewania jest niewidoczna instalacja, która w żaden sposób nie burzy wyglądu wnętrza oraz optymalny rozkład temperatur.

 

To inne źródło energii, które coraz częściej ma zastosowanie w budownictwie jednorodzinnym. Należy ono, obok ogniw fotoelektrycznych, koncentratorów średnio i wysokotemperaturowych, elektrowni wodnych i wiatrowych do źródeł odnawialnych, które nie emitują żadnych zanieczyszczeń do środowiska. Z źródeł tych możemy korzystać cały rok, jednak wciąż dużą ich wadą jest wysoki koszt urządzeń. Mimo to, w dobie stale rosnących kosztów energii, kolektory słoneczne to bardzo praktyczne uzupełnienie domowej instalacji grzewczej, która może obniżyć roczny koszt przygotowania ciepłej wody nawet o 60%. Kolektory słoneczne zamieniają energię słoneczną na energię cieplną, która gromadzona jest w zasobnikach. Za ich pośrednictwem może być ona wykorzystana do ogrzewania wody i jako wspomagacz systemy centralnego ogrzewania. Kolektory zazwyczaj instalowane są w miejscach dużego nasłonecznienia, a więc najczęściej na dachach. Jest to dość drogi system ogrzewania, jednak ze względu na to, że zupełnie nie szkodzi on naturze, na zakup kolektorów możemy nawet dotacje lub sprzyjające warunki kredytowania.

 

Coraz popularniejsze są pompy ciepła, które pozwalają czerpać energię zmagazynowaną w ziemi, w wodach gruntowych oraz w powietrzu i przez cały rok wykorzystywać do ogrzewania pomieszczeń i podgrzewania wody. Zastosowanie pompy ciepła w ogóle nie wymaga komina. Wykorzystuje ona w głównej mierze odnawialne źródła energii i nie powoduje emisji substancji szkodliwych z budynku. Trzeba jednak pamiętać, że do napędu pompy jest używana energia elektryczna, a ta jest w naszym kraju wytwarzana w wyniku spalania węgla. Jednak ogrzewając dom pompą ciepła, zużywa się kilkakrotnie mniej energii elektrycznej, niż gdyby ogrzewało się go piecami i grzejnikami elektrycznymi. Pompa ciepła może tak jak kocioł zasilać zwykłe grzejniki. Ze względu na niższą temperaturę zasilania ich powierzchnia grzewcza musi być jednak odpowiednio większa niż w przypadku współpracy z konwencjonalnym źródłem ciepła. Zamiast ogrzewania podłogowego do współpracy z pompą ciepła bardzo dobre jest ogrzewanie ścienne. Niektóre pompy ciepła są instalowane poza domem. Głównie te, które pobierają ciepło z powietrza. Także pompy gruntowe mogą mieć obudowy umożliwiające usytuowanie ich poza domem, np. w studzience wykopanej w ziemi. Pompa ciepła to nie tylko urządzenie zamknięte w obudowie, lecz także wymiennik, który odbiera ciepło z gruntu lub wody. W przypadku pompy, której dolnym źródłem jest woda gruntowa, konieczne jest wywiercenie na działce dwóch studni głębinowych. Wodna pompy ciepła odbierają energię z wód głębinowych. W układzie dwóch lub więcej studni krąży woda: zasysana jest w studni czerpalnej za pomocą pompy głębinowej, następnie doprowadzana jest do pompy ciepła, a stamtąd odprowadzana przez studnię zrzutową do wód gruntowych. Studnia czerpalna jest przeważnie jedna, ale studni zrzutowych może być kilka.

Decydując się na to rozwiązanie pamiętać trzeba, że jest ono wciąż dość nowe na naszym rynku i tak naprawdę jedynie dobry specjalista może je nam poprawnie zainstalować, wymaga to bowiem dużej wiedzy i i doświadczenia. Dlatego wyborowi firmy, która zainstaluje nam to urządzenie, powinniśmy poświęcić dużo uwagi oraz szczególnie ostrożnie potraktować zawieraną z firmą umowę.

 

Może kocioł gazowy? 

Niewątpliwie jest to rozwiązanie popularne od lat i dobrze znane instalatorom, nie ma więc obawy, że trudność sprawi nam znalezienie dobrego fachowca. Ceny kotłów są dość niskie, jakość coraz lepsza, zaś producenci mają rozwiniętą sieć sprzedaży i serwisu. Kolejną zaletą jest to, że zajmuje on niewiele miejsca (zwłaszcza wiszący) i nie potrzebuje, w przeciwieństwie do kotłów olejowych, osobnego pomieszczenia. Jest to system grzewczy przychylny środowisku – wydziela stosunkowo mało zanieczyszczeń. Zasilany gazem ziemnym jest tani w eksploatacji, choć sprawdza się to w przypadku dobrze ocieplonego domu. Cechuje się ponadto wysoką sprawnością cieplną, stałą gotowością do eksploatacji, szybkim rozruchem i automatyczną regulacja temperatury. Niewątpliwą wadą tego systemu jest to, że może być on niebezpieczny jeśli niewłaściwie się go eksploatuje lub nie konserwuje, zaś pomieszczenie, w którym kocioł gazowy jest umieszczony wymaga dobrej wentylacji. Jeśli zaś kocioł zasilany jest gazem płynnym, to wzrasta koszt eksploatacji oraz pojawia się konieczność gromadzenia gazu w dużym zbiorniku na działce.

 

W przypadku kotłów na gaz, olej i paliwo stałe trzeba pamiętać, że potrzebują one komina oraz instalacji wentylacyjnej, za które też trzeba sporo zapłacić. Jeśli chcemy się ogrzewać gazem, musimy jeszcze załatwić formalności związane z wykonaniem przyłącza lub instalacji zbiornikowej (jeśli ma to być gaz płynny) – to także kosztuje. Najdroższa jest instalacja pompy ciepła, ale rekompensuje to niski koszt jej eksploatacji. Pompa czerpie ciepło z gruntu, wody lub powietrza, a więc do ogrzewania domu wykorzystuje darmową energię. Jedynie do napędu pompy potrzebna jest energia konwencjonalna (elektryczna), za którą trzeba płacić. Jednak pompa zużywa jej dwu-czterokrotnie mniej niż instalacja elektrycznego ogrzewania podłogowego.

 

Pamiętajmy, że wybór odpowiedniego sytemu ogrzewania to nie tylko kwestia wygody, ale też zdrowia i pieniędzy. Zawsze należy dostosować metodę do potrzeb – inny system ogrzewania sprawdzi się w małym domku inny w większym, inaczej ogrzewać będziemy nowy dom, inaczej stary, np. przedwojenny. Warto też zainwestować w solidne ocielenie domu oraz szczelne okna. Może to oczywistości, jednak czasami zapominamy, że nawet idealny system grzewczy nie ogrzeje wychłodzonych pomieszczeń, z których ciepło ucieka choćby przez szczeliny w oknach. Warto pamiętać też o przykręcaniu grzejników lub takim programowaniu urządzeń, aby w pomieszczeniach, w których np. nocą nie przebywają domownicy (np. salon), o kilka stopni obniżać temperaturę. Natomiast obniżenie temperatury w całym domu o 1ºC podczas całego okresu grzewczego sprawia że koszty ogrzewania mogą spaść nawet o 6% w skali roku!

Jak zawsze warto pytać fachowców. Doradzą, policzą, zaproponują idealne dla nas rozwiązanie. Każdy z nas ma inne oczekiwania i nie wart z nich rezygnować. Obojętnie czy zależy nam na najniższym koszcie eksploatacji, czy na niezawodności i prostocie obsługi, czy też na chronieniu środowiska naturalnego – zawsze znajdzie się system, który sprosta naszym wymaganiom.

 

Poniżej prezentujemy zestawienie firm zajmujących się sysytemami grzewczymi: