Sobota, 22 Lipiec 2017-Magdaleny i Bolesława
TwojRynek

Finanse i Ubezpieczenia

Wybieramy III filar naszej emerytury
2013-02-15Maria Zychler fot. (hotblack)
IKE to całkowicie dobrowolna forma oszczędzania na emeryturę, ciesząca się pewnymi przywilejami podatkowymi. Może się wiązać z mniejszym lub większym ryzykiem, w zależności od rodzaju inwestycji. Wybór uzależnimy m.in. od osobistej skłonności do ryzyka i wieku, w jakim zaczynamy oszczędzać.

 
 
 

Co to jest IKE: korzyści i obwarowania

 
Indywidualne konta emerytalne to nic innego, jak tzw. III filar w systemie emerytalnym. Biorąc pod uwagę wysokość emerytur z dwóch poprzednich filarów, czyli ZUS i OFE i niepewną przyszłość szczególnie tej pierwszej instytucji, odkładać pieniądze we własnym zakresie powinien każdy z nas. Niestety nie zawsze jest to łatwe, bo wysokie koszty pracy i życia przy dość niskich zarobkach sprawiają, że wielu Polaków z trudem przędzie od jednej wypłaty do drugiej, nie mając zbyt wielkiej możliwości zaoszczędzenia. Tym bardziej jednak oszczędzania nie należy odkładać na później. Pamiętajmy, że im później zaczniemy, w tym krótszym czasie będziemy musieli uzbierać potrzebną kwotę.
 
 
Chcąc odłożyć 100.000 zł,, z których zaczniemy korzystać od momentu przejścia na emeryturę, możemy przeznaczyć niespełna 150 zł miesięcznie – jeśli zaczniemy odkładać zaraz po studiach, czyli w wieku lat 24. Licząc oczywiście na zysk z oprocentowania. Jeśli odłożymy to do pięćdziesiątych urodzin, miesięczna rata oszczędności wzrośnie do niemal 500 zł! Kto dziś da nam gwarancję, że w przyszłości nasze dochody pozwolą na odkładanie takiej kwoty?
 
 
Oszczędności gromadzić można posługując się różnymi narzędziami: lokatą, funduszem inwestycyjnym, kontem oszczędnościowym, czy choćby przysłowiową skarpetą. Sęk w tym, że we wszystkich, poza ostatnim, zyski zostaną obłożone 19% podatkiem, a skarpeta zmagać się będzie z inflacją. Indywidualne konta emerytalne dają zaś możliwość oszczędzania bez konieczności zapłaty podatku. Zostały one bowiem zwolnione z podatku dochodowego oraz z podatku od spadków i darowizn. By skorzystać z tej korzystnej formy, należy przestrzegać szeregu obwarowań:
  • jedna osoba może gromadzić środki tylko na jednym IKE;
  • środki można wypłacić dopiero po osiągnięciu wieku 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych albo po ukończeniu 55 roku życia oraz spełnienie warunku wpłacania na IKE co najmniej przez 5 dowolnych lat kalendarzowych, albo dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia przez konsumenta wniosku o wypłatę środków;
  • roczna wysokość wpłaconego kapitału nie może przekroczyć kwoty maksymalnej, określonej corocznie w obwieszczeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W 2012 r. nie mogła ona przekroczyć 10 578 zł.
  

Rodzaje indywidualnych kont emerytalnych

 
IKE jako konstrukcja prawna dają możliwość korzystania z różnych produktów i instrumentów finansowych. Dzięki temu do wyboru mamy pięć rodzajów kont:
  • IKE lokata lub konto oszczędnościowe w banku,
  • IKE obligacje skarbu państwa,
  • IKE fundusz inwestycyjny w towarzystwie funduszy inwestycyjnych,
  • IKE ubezpieczenie z funduszem kapitałowym w firmie ubezpieczeniowej,
  • IKE konto maklerskie w biurze maklerskim
 
Lokaty i konta oszczędnościowe to dobre narzędzie dla osób, które mają bardzo niską skłonność do ryzyka. Narzędzie to działa analogicznie do zwyczajnych lokat i kont oszczędnościowych, tyle, że nie jest opodatkowane. Daje najwyższą gwarancję bezpieczeństwa uzbieranego kapitału, przy niskim dochodzie z oprocentowania. Oprocentowanie jest zazwyczaj zmienne, choć zdarzają się raz na jakiś czas promocyjne oferty z gwarantowanym wysokim oprocentowaniem przez określony czas. Na ogół jednak lokaty IKE oferowane są na gorszych warunkach niż zwykłe krótko i średnioterminowe.
 
Jednym z najmniej ryzykownych sposobów na oszczędzanie na emeryturę w ramach IKE są obligacje skarbowe. Do niedawna zwykło się przyjmować, że są równie bezpieczne, jak lokaty bankowe, ale nie potwierdziliby tego raczej ci, którzy zainwestowali w papiery dłużne Grecji.
Na ogół z góry kwotowo możemy poznać przyszły zysk, a jeśli nawet nie, to jasno określone są zasady, na podstawie których będzie naliczany. Obligacje mogą mieć oprocentowanie stałe lub oparte o inflację. Ich zyskowność jest często sporo wyższa niż zwykłych lokat bankowych.
 
Pozostałe metody oszczędzania na IKE nie dają niestety pewności zwrotu kapitału i zysku. Ceną za brak gwarancji są zyski, nieraz wielokrotnie wyższe. Taką metodą oszczędzania jest założenie IKE funduszu inwestycyjnego. Pozwalają one sporo zarobić, ale równie dobrze może się też okazać, że w wyniku nietrafionych inwestycji, w pewnym momencie możemy na koncie zobaczyć mniej niż wpłaciliśmy. Krótko mówiąc, wyniki zależą od wyników funduszy na rynku kapitałowym. Pewnym rodzajem zabezpieczenia jest tzw. parasol, czyli transfer środków pomiędzy różnymi funduszami danego towarzystwa, pozwalający aktywnie reagować na sytuację na giełdach. Ten sposób inwestowania nadaje się tylko dla osób o pewnej wiedzy o zasadach inwestowania, mocnych nerwach i skłonności do ryzyka. Najlepsze efekty osiąga się bowiem w dłuższej perspektywie czasowej, a zaglądając na konto w czasie bessy można zobaczyć wartości przyprawiające o palpitacje.
Wykupując IKE ubezpieczenie z funduszem kapitałowym w firmie ubezpieczeniowej oprócz funduszy na emeryturę, zapewniamy sobie również polisę ubezpieczeniową na życie i dożycie. Do części inwestycyjnej zostaje przekazane do 100% wpłacanych środków. Wadą tego rozwiązania są wysokie opłaty, pomniejszające de facto nasze oszczędności. Zaletą ochronna funkcja inwestycji, czyli ubezpieczenie.
Największe zyski wiążą się też z największym ryzykiem. Zysk i ryzyko to dwa słowa najlepiej opisujące IKE konto maklerskie w biurze maklerskim. Rachunek maklerski umożliwia bezpośredni zakup i sprzedaż na giełdzie akcji i innych instrumentów. Dlatego też zarządzanie takim rachunkiem i dokonywanymi przezeń operacjami wymaga największej wiedzy i doświadczenia. Przy umiejętnym zarządzaniu i trafnych decyzjach z kapitału można wycisnąć zdecydowanie więcej niż te kilka procent z lokaty.

 

Na co zwrócić uwagę, wybierając IKE?

 
Istotnym kryterium, jakim należy się kierować przy wyborze rodzaju indywidualnego konta emerytalnego jest wiek przyszłego emeryta. Im bliżej do momentu przejścia na emeryturę, tym rozważniejsze powinny być nasze decyzje. Lepiej w takim przypadku zapewnić sobie mniejszy zysk, mając jednakże pewność, że odzyskamy wpłacony przez nas kapitał. Poczucie bezpieczeństwa da nam lokata bankowa albo fundusz z polisą ubezpieczeniową, w którym środki inwestowane są raczej zachowawczo. Dwudziesto- trzydziestolatki mogą pozwolić sobie na bardziej ryzykowne inwestycje. Nawet gdybyśmy mieli stracić część kapitału, większe są szanse na to, że jeszcze zdążymy odrobić straty. Z wiekiem warto przenosić pieniądze na bezpieczniejsze i bardziej zachowawcze pozycje.
Chcąc przenieść pieniądze docenimy elastyczność rozwiązań w danej instytucji finansowej. Dobrze, żeby oferowała kilka narzędzi do wyboru, a transfer środków między nimi nie był obłożony prowizjami, czy innymi kosztami manipulacyjnymi.
Również dostęp do konta i wiedzy o inwestowanych środkach powinien być jak najłatwiejszy i zróżnicowany: w placówce instytucji, przez internet i telefon.