Poniedziałek, 25 Marzec 2019-Marii i Wieńczysłąwa
TwojRynek

Strona startowa

Oczy są ważne
2019-01-03Izabela Bohdanow fot. Aga Z
Postępujący rozwój technologii przynosi nam zarówno wiele udogodnień, jak i zagrożeń. Znacznie więcej czasu przebywamy przed monitorami komputerów i telewizorów, co niekorzystnie wpływa na nasz wzrok, powodując zmęczenie oczu. Osób z wadami wzroku wciąż przybywa, dlatego warto poznać sposoby na zmęczone oczy.  
 
 
 
 
 
Nie od dziś wiadomo, że dieta ma istotny wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu. Dlatego warto wprowadzić do niej witaminy poprawiające wzrok. Najważniejszymi z nich w diecie chroniącej oczy to witamina A, C i E. Witamina A, czyli beta-karoten stanowi silny antyoksydant zwalczający wolne rodniki uszkadzające wzrok. Ma ona także duże znaczenie w prawidłowym funkcjonowaniu fotoreceptorów siatkówki oka, które odpowiadają za prawidłowy proces widzenia o każdej porze dnia. Jej zbyt mała dawka przyczynia się do tak zwanej kurzej ślepoty, a stały niedobór powoduje suchość oka, powstawanie owrzodzeń, jak również blizn rogówki. Beta-karoten można spożyć w marchwi, warzywach ciemno-liściastych, pomidorach lub brzoskwiniach. Dzięki witaminie C dochodzi do syntezy kolagenu, który jest odpowiedzialny za trwałość naczyń krwionośnych oka. W przypadku niedoboru naczynia spojówki stają się kruche, co prowadzi do krwotoków i wylewów uszkadzających wzrok. Źródłem witaminy C są natka pietruszki, warzywa kapustne, papryka, czarne porzeczki, truskawki, kiwi czy cytrusy. Witamina E wspomaga przyswajanie beta-karotenu przez ściany jelita cienkiego, a także poprawia szczelność błon komórkowych − dzięki ochronie przed utlenieniem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Witamina E występuje w olejach roślinnych, zwłaszcza w oleju słonecznikowym.
 

Co warto jeść?

 
Ważnym składnikiem diety chroniącej wzrok są antocyjany, czyli substancje barwiące owoce i warzywa na kolor czerwony, niebieski i fioletowy. Dlatego jedno z najbardziej cennych ich źródeł stanowią jagody, a zwłaszcza borówka czernica, zawierająca około piętnaście rodzajów wspomnianych związków chemicznych. Zwalczają one wolne rodniki i regenerują uszkodzone przez nie elementy oka. Ponadto uszczelniają naczynia krwionośne oka i zmniejszają krzepliwość krwi, co powoduje, że dobre ukrwienie gałki ocznej. Flawonoidy, bo tak się nazywa grupa, do której należą antocyjany, poprawiają wzrok osób krótkowidzących. Sama borówka działa przeciwzapalnie i bakteriostatycznie, co potwierdza jej skuteczność przy zapaleniu spojówek.
W diecie istotne są także karotenoidy, czyli naturalne barwniki roślinne: żółte, czerwone, pomarańczowe i różowe. Zapobiegają wadom wzroku i chorobom oczu, takim jak zaćma czy zwyrodnienie plamki żółtej, które stanowi główną przyczynę ślepoty u ludzi starszych. Do tej grupy barwników należy między innymi luteina, którą zaleca się w szczególności osobom często przebywającym w zasięgu pól magnetycznych (telewizor, komputer), ludziom otyłym i chorym na nadciśnienie tętnicze. Luteina chroni przede wszystkim przed uszkodzeniami wolnych rodników.
Nie należy też zapominać o mikro- i makroelementach, takich jak selen, miedź, mangan i cynk. Dla poprawienia wzroku są one niezbędne. Cynk wytwarza rodopsynę, odpowiedzialną za rozróżnianie odcieni szarości i widzenie po zmierzchu. Wolne rodniki są zwalczane przez selen, mangan i miedź, która dodatkowo poprawia trwałość naczyń krwionośnych oka, dzięki wzmocnieniu wiązań kolagenowych. Źródłem wspomnianego niezbędnego w diecie na wzrok selenu są także ryby morskie i owoce morza. Równie istotny mangan występuje w orzechach, ciemnym pieczywie, fasoli, grochu i czarnych jagodach. Cynk można znaleźć w takich produktach, jak ryby, jaja i pieczywo pełnoziarniste, a miedź w owocach morza, awokado i – już wcześniej wspomnianych – cennych orzechach.
Dietę tę nie zaleca się jedynie osobom, u których występują dolegliwości związane ze wzrokiem. Powinni ją wprowadzić w życie wszyscy ci, którzy są narażeni na uszkodzenia oczu, co może być na przykład spowodowane charakterem wykonywanej przez nich pracy. Zaleca się stosowanie diety profilaktycznie – w końcu wzrok jest jednym z naszych najważniejszych zmysłów.
 

Z pomocą zmęczonym oczom

 
Regularne ćwiczenia oczu zapobiegają ich wielu dolegliwościom. W trakcie pracy przed komputerem pomogą im się rozluźnić i odpocząć. Przyjrzyjmy się zatem bliżej kilku poradom i wskazówkom.
Przy długotrwałej pracy przed monitorem należy jak najczęściej mrugać oczami. Pomoże to nie tylko w odpowiednim nawilżeniu oczu, ale także oczyści je z potencjalnych drobinek kurzu czy pyłu znajdujących się w powietrzu. Spowoduje to również rozluźnienie mięśni. Co jakiś czas można też zamknąć oczy na kilka sekund. Metoda ta stanowi natychmiastową ulgę dla zmęczonych oczu. Co dwadzieścia-trzydzieści minut powinno się oderwać wzrok od monitora i zatrzymać go na wybranym przedmiocie znajdującym się w oddali. Wykonanie tej czynności przez pół minuty sprawi, że oczy odpoczną i ponownie będą gotowe do pracy. Warto też zakryć oczy na kilka minut dłońmi.
Można także wykonać serię prostych ćwiczeń. Poruszać gałkami ocznymi w prawo, w lewo, w górę, w dół i po skosie. Serię takich ćwiczeń warto powtórzyć dziesięć razy. Gałki mogą się również poruszać po okręgu oraz w tak zwane ósemki – polega to na „wyrysowaniu” wzrokiem ósemki na ścianie i wykonywaniu ruchów gałkami ocznymi, pilnując, aby głowa pozostała nieruchoma. Ćwiczenie należy powtórzyć pięć razy, a następnie zmienić kierunek. Warto też mieć w pomieszczeniu jakiś zielony element wystroju, gdyż kolor ten działa kojąco i relaksująco, zarówno na oczy, jak i na nerwy.
 

Ochrona wzroku przed komputerem

 
Praca w sztucznym oświetleniu i w klimatyzowanych pomieszczeniach powoduje, że oczy są zmęczone. Zanieczyszczenie środowiska, znaczna chemizacja otoczenia oraz pożywienia wpływają na rozwój alergii, która dotyka też narząd wzroku. Negatywny wpływ na oczy mają też choroby cywilizacyjne, takie jak cukrzyca czy choroba nadciśnieniowa. Zmęczone oczy to często wynik pracy przy komputerze, która związana jest z nieustanną adaptacją siatkówki do różnych poziomów oświetlenia. Monitory ekranowe wytwarzają także ciepło, które ma wpływ na zwiększenie suchości powietrza i wpływa niekorzystnie na zmęczone oczy. Przebywając przed monitorem, skupiamy uwagę, rzadziej mrugamy, co zwiększa suchość oka. Jak się uchronić przed negatywnym wpływem monitorów? Pracując w biurze, trzeba zwracać uwagę na jakość monitorów, stosowanie filtrów polaryzacyjnych oraz ustawienie komputerów tak, aby redukować odbicia od źródeł światła. Okna powinny być zaopatrzone w zasłony lub pionowe żaluzje. Trzeba także często wietrzyć pomieszczenia, otaczać się roślinami, robić przerwy w pracy wzrokowej. Zaleca się przerwy piętnastominutowe po każdych dwóch godzinach pracy. Można pobrać darmową aplikację, która pomoże rozplanować czas spędzany przed monitorem, przypomni o przerwie, a dodatkowo wskaże kilka skutecznych ćwiczeń dla oczu. Do takich aplikacji należą na przykład Anti-EyeStrain lub EyeCareReminder. W pracy przed komputerem oczy trzeba odpowiednio nawilżać. Niska częstotliwość mrugania przed monitorem prowadzi do wysychania spojówki i rogówki. Należy więc mieć zawsze przy sobie krople do oczu. Ważna jest też krótka gimnastyka gałki ocznej – wzmacnia mięśnie oka i poprawia akomodację. Pisanie powinno się odbywać w takiej formie, aby było wygodnie czytać. Istotny jest odpowiedni rozmiar i krój czcionki. Najmniej obciążające dla oczu są zestawienia kontrastowe, na przykład czarno-białe.
 

Przyjazny okulista

 
Regularne wizyty u okulisty to konieczność, zwłaszcza gdy zauważymy jakiekolwiek niepokojące objawy związane ze wzrokiem. Często występującą dolegliwością jest tak zwany zespół suchego oka. Oko jest zaczerwienione, pacjent odczuwa suchość, pieczenie, uczucie ciała obcego, kłucie w oku oraz nadwrażliwość na światło. Przypadłość ta najczęściej dotyka osoby przebywające w pomieszczeniach klimatyzowanych, silnie wentylowanych, pracujące przy komputerze. Brak korekcji wad wzroku prowadzi do zmęczenia oczu, podrażnienia spojówek, światłowstrętu czy łzawienia. Objawom tym zazwyczaj towarzyszą bóle głowy. Pracując w niekorzystnych warunkach, starajmy się nawilżać nasze oczy odpowiednimi kroplami, które poleci nasz okulista.
 

Antyrefleks

 
Osobom pracującym przed komputerem poleca się szkła z powłoką antyrefleksyjną. W ciągu ostatnich lat zyskuje ona coraz większe zainteresowanie wśród osób ceniących sobie komfort widzenia, walory użytkowe i estetyczne szkieł. Antyrefleks eliminuje uciążliwe dla oczu refleksy świetlne zwane również odblaskami lub odbiciami, które wyraźnie zmniejszają komfort widzenia. Refleksy świetlne wyraźnie zmniejszają przejrzystość soczewki okularowej, nawet do 15 procent. Ponadto obniżają kontrast widzenia i powodują powstanie obrazów pozornych, które prowadzą do zmęczenia naszego wzroku, np. praca przy sztucznym oświetleniu. Refleksy świetlne mogą spowodować niebezpieczne sytuacje, np. podczas jazdy samochodem, powodując odbicia od mokrej nawierzchni oraz oślepiających świateł aut jadących naprzeciw. Poza tym wyraźnie obniżają estetykę okularów, uwydatniając zamontowaną soczewkę okularową. Powłoka antyrefleksyjna sprawdza się również na soczewkach organicznych, potocznie zwanych szkłami plastikowymi. Powłoki antyrefleksyjne mogą być nanoszone na wszystkie rodzaje soczewek, a już konieczne jest ich użycie w przypadku materiałów o wyższym współczynniku załamania światła. Powłoki antyrefleksyjne spełniają kilka istotnych funkcji: eliminują straty światła przy przejściu przez soczewkę, eliminują powstawanie obrazów tworzonych przez promienie padające na soczewkę od tyłu oraz poprawiają estetykę okularów, sprawiając, że oczy są lepiej widoczne. Współcześnie szczególnie poleca się antyrefleks odcinający szkodliwe działanie promieniowania niebiesko-fioletowego. Ten antyrefleks ma charakterystyczne odbicie szczątkowe w kolorze fioletowo-różowym. Promieniowanie niebiesko-fioletowe powoduje zwiększenie ryzyka uszkodzenia siatkówki oka, szybsze starzenie się wzroku, a podczas długiej pracy przy komputerze wzmaga zmęczenie oczu. Wszystkie te niebezpieczne działania przemawiają za tym, że warto zainwestować w powłokę antyrefleksyjną.