Sobota, 22 Lipiec 2017-Magdaleny i Bolesława
TwojRynek

Tematy Archiwalne

Strona startowa

Balustrady i schody
2017-07-06Izabela Bohdanow fot. powerjahr Komentarze0 komentarzy
Balustrady i poręcze to najbardziej efektowne części schodów. To one dodają uroku w aranżacji wnętrza, a ich współczesne, wyszukane kształty przykuwają uwagę już od progu. Nie trzeba przy tym dodawać, że użytkowanie schodów jest dzięki nim bardziej bezpieczne.
 
 
 
 
 
Balustradę tworzą słupki, czyli tak zwane tralki, oraz poręcz. Słupki mogą być wykonane z metalu (stal lub aluminium) lub drewna, a obecnie modne jest łączenie metalowych słupków z drewnianą poręczą. Metalowe tralki zbudowane są z rurek, profili o prostokątnym przekroju i płaskowników. Słupki nie muszą być tylko pionowe, można zamówić również zakrzywione elementy poziome, które łączą skrajne tralki na dole i na górze schodów. Balustrady skonstruowane z metalu mogą być malowane, powlekane miedzią, mosiądzem lub chromem. Nowoczesny design to balustrady ażurowe, a także wypełnione hartowanym szkłem, pleksiglasem, drewnem, stalową siatką, panelami z rury stalowej albo ażurowych kratek. Spotyka się również balustrady obłożone od zewnątrz kolorowymi płytami.
Wybór poręczy także stanowi nie lada gratkę. Można bowiem wybrać drewnianą: profilowaną, okrągłą, prostokątną, z litego drewna albo drewnianego laminatu. Zwolennicy bardziej nowoczesnego wystroju zwrócą uwagę na poręcze wykonane z rury stalowej lub mosiężnej – spawanej albo skręcanej. Kształt poręczy może być prosty, krzywoliniowy lub z poziomymi odcinkami. Pod poręczą główną montuje się czasami poręcz pośrednią.
Rodziny inwestują przede wszystkim w balustrady bezpieczne dla dzieci, w których odległość między tralkami jest zmniejszona. Często wyposaża się schody w bramkę, zamykaną na dole lub na górze.
 

Balustrady drewniane czy ze stali nierdzewnej

 
Balustrady mają do wypełnienia dwa podstawowe zadania. Po pierwsze, muszą zapewnić wygodę i bezpieczeństwo użytkownikom schodów, balkonów, antresol czy tarasów. Po drugie, powinny gwarantować estetyczny wygląd pomieszczenia lub otoczenia. Balustrada to element architektoniczny schodów, który montowany jest od otwartej strony biegów schodowych. Składa się ona z poręczy oraz wypełnienia. Pochwyty zaś mocujemy na ścianie zamykającej biegi. Inaczej mówiąc, pochwyty to poręcze mocowane na ścianie.
Minimalna wysokość balustrady powinna wynosić 90 cm. Musi też solidnie przytwierdzona do schodów. Stabilność zapewniają jej słupki nośne. To do nich mocuje się poręcz i wypełnienie balustrady. Projektując schody trzeba zachować odpowiednie odległości pomiędzy poszczególnymi elementami balustrady. Ma to zabezpieczyć dziecko przed upadkiem i uniemożliwić mu wspinanie się po balustradzie. Z tego względu odstęp pomiędzy poprzecznymi elementami wypełnienia balustrady nie powinien być mniejszy niż 12 cm.
Z czego może być zrobiona balustrada? To, jaki materiał wybierzemy na balustradę, jest nieodłącznie związane z usytuowaniem schodów i rodzajem balustrady. Ze względu na konstrukcję możemy wyróżnić trzy podstawowe rodzaje tych barier. Pierwszy z nich to balustrada pełna – najczęściej wykonywana jest z betonu albo murowana z cegieł, kamienia lub szklanych pustaków. W wersji lekkiej materiałem na balustradę pełną mogą być płyty gipsowo-kartonowe na stalowym ruszcie czy też tafle szklane lub z tworzywa sztucznego. Kolejny rodzaj, balustradę kurtynową, tworzą duże pełne elementy mocowane do konstrukcji głównej. Wypełnienie, podobnie jak w przypadku balustrady pełnej, można wykonać ze szkła, tworzywa sztucznego lub blachy. Natomiast wypełnienie najlżejszego rodzaju balustrad – ażurowych – stanowią elementy pionowe zakotwione w stopnicach lub poziome mocowane do słupków konstrukcyjnych. Pionowe tralki mogą być wykonane z kamienia, drewna, stali nierdzewnej lub kutego metalu. Na elementy poziome wykorzystuje się najczęściej stalowe pręty, rurki, linki i płaskowniki oraz drewniane deski. Balustrady wykonane z kamienia, betonu, cegieł i drewna są dość masywne i w związku z tym nadają się raczej do pomieszczeń o dużych gabarytach. Jeśli chcemy schodom nadać „lekkościˮ, warto zastosować szkło, stal lub gięte elementy drewniane o małym przekroju.
 

Pochwyty i poręcze

 
Obecnie najczęściej na poręcze i pochwyty stosuje się drewno, stal nierdzewną szlifowaną i polerowaną oraz stal ocynkowaną. Zarówno drewno, jak i stal są materiałami, które łatwo dają się kształtować i dzięki temu można z nich uzyskać różne formy. Nie powinniśmy mieć problemu z dobraniem interesującego nas kształtu. Należy jednak przy wyborze poręczy pamiętać, że powinny być one solidnie przymocowane do balustrady lub ściany i przede wszystkim zapewniać wygodę użytkowania. Dlatego warto wybrać kształt pochwytu dopasowany do dłoni. Drewno ma tę przewagę nad pochwytami i poręczami ze stali, że jest ciepłe w dotyku i można je malować na dowolny kolor. Jednak zastosowanie stali pozwala stworzyć we wnętrzu atmosferę nowoczesności. Ciekawym rozwiązaniem, szczególnie w budynkach remontowanych, jest odrestaurowanie starych balustrad i poręczy. Dawni rzemieślnicy tworzyli niepowtarzalne rozwiązania, które i teraz mogą budzić zachwyt: tralki z giętych desek, piękne metalowe słupki konstrukcyjne w formie ptasich szponów czy balustrady na kółkach. Często niestety takie stare elementy likwiduje się podczas remontów. A wystarczyłoby wyczyścić je ze starej farby i pokryć nową powłoką, żeby zyskać niepowtarzalny piękny element wnętrza.
 

Zabezpieczamy wyroby metalowe

 
Jedną z najbardziej polecanych metod zabezpieczenia wyrobów metalowych jest cynkowanie ogniowe. Niestety wiąże się ona z dość dużymi kosztami i można ją wykonać tylko na etapie produkcyjnym. Większość cynkowni wylicza koszt cynkowania za tonę wyrobów i wynosi to około 2100 zł. Ponadto ogrodzenie czy też balustrada musi być specjalnie przygotowana: należy wszystkie kształtowniki (profile) przewiercić tak, aby był wlot i wylot i nie zostało w środku uwięzione powietrze, które mogłoby rozerwać profil podczas procesu pokrywania detergentem. Zabieg ten jest dość kłopotliwy, ale wykonalny. Należy świeży cynk wymyć detergentem z dodatkiem wody amoniakalnej. Pozwala to odgazować świeży cynk i usunąć tłuste zabrudzenia. Potem zostaje tylko pomalować całość farbą poliwinylową. Drugą metodą malowania cynkowanych powierzchni jest malowanie proszkowe. Jednak jest to metoda dość droga, około 40 zł za metr kwadratowy pomalowanej powierzchni, daje jednak bardzo wysoką jakość powłoki. Często firmy, tnąc koszty, pomijają etap cynkowania i malują tylko proszkowo tak zwaną czarną stal. Błąd ten skutkuje po około dwóch latach łuszczeniem się farby.
 

Schody – zasady budowania

 
Szerokość i wysokość stopnia określa się konkretnym wzorem z długości kroku ludzkiego, a to ze względu na nic innego jak na wygodę chodzenia. Przeciętna długość takiego kroku wynosi od 60 do 65 centymetrów. Zmiana wysokości stopnia musi pociągać za sobą odpowiednią zmianę jego szerokości. W zależności od przeznaczenia budynku wysokość stopni według powszechnie obowiązujących standardów nie może przekroczyć określonej liczby centymetrów. I tak na przykład wysokość stopni schodów prowadzących na strych, do piwnicy czy przeznaczonych do okresowej obsługi urządzeń przemysłowych nie może mieć więcej niż 20 cm. W domkach jednorodzinnych lub mieszkaniach dwukondygnacyjnych wysokość stopni nie powinna przekraczać 19 cm. W budynkach użyteczności publicznej stopnie mają mieć do 16 cm wysokości. W innych, pozostałych przypadkach wysokość stopni nie powinna umownie przekraczać 17,5 cm. Do ustalonych zasad dotyczących schodów należy również liczba stopni. W jednym biegu nie powinno się zawierać więcej niż 17 stopni. Najczęściej projektuje się biegi mające po 9-12 stopni, biorąc pod uwagę zmęczenie ich użytkowników. Wewnątrz budynku nie należy budować schodów o liczbie stopni mniejszej niż trzy, gdyż grozi to potknięciem, a w przypadku małych dzieci biegających po domu jest to szczególnie niebezpieczne. Najmniej stopni buduje się w pomieszczeniach, gdzie nosi się ciężary, na przykład w magazynach. W domu jednorodzinnym o typowych wymiarach w celu połączenia dwóch kondygnacji, których standardowa wysokość wynosi 260-270 cm, projektuje się schody mające najczęściej od 12 do 15 stopni, wliczając w to także stopień początkowy. Wysokość kondygnacji oblicza się od posadzki dolnej do górnej płaszczyzny stropu piętra.
 

Kształt schodów

 
Tam, gdzie jest szczególnie mało miejsca, buduje się zazwyczaj schody kręcone. Najczęściej stosuje się jednak schody jednobiegowe, dwubiegowe zwykłe oraz zabiegowe. Bywa, że schody kręcone, pomimo dużej przestrzeni, konstruuje się w celach dekoracyjnych. Gdyż w zależności od rodzaju biegu schody przeznaczone do pokonywania tej samej wysokości mogą zająć różne powierzchnie. Najmniejszą powierzchnię zajmują krzywoliniowe schody jednobiegowe. Są najwygodniejsze do usytuowania w domu i dają architektom najwięcej swobody w projektowaniu. Natomiast schody proste jednobiegowe ze względu na bardzo długi bieg trudno zmieścić w małym domu. Są one jednak praktyczne, na przykład dobrze sprawdzają się przy wnoszeniu mebli. Jako że są nieskomplikowane, ich cena także jest zadowalająca. Przy schodach mieszanych jednobiegowych, dodając trójkątne stopnie, oszczędzamy miejsce, gdyż bieg staje się trochę krótszy. Krzywoliniowe schody kręcone mogą być zaprojektowane na planie koła lub kwadratu. Najczęściej mają one skierowany ku środkowi słup nośny. Zazwyczaj stosuje się je podczas remontów, na przykład w miejscach, gdzie nie było klatki schodowej. Są one jednak wygodne tylko wtedy, gdy mają dość dużą szerokość biegu. W domach mieszkalnych najczęściej występują schody proste dwubiegowe. Z myślą o wnoszeniu mebli warto zbudować zdecydowanie szerszy spocznik, niż przewidują normy. Doskonałą ozdobę salonu stanowią krzywoliniowe schody dwubiegowe. Sprawdzają się one w dużych, otwartych przestrzeniach. A co z poddaszem, gdzie powierzchnia jest tak mała, że liczy się każdy metr kwadratowy? W starych domach na strych często wchodzi się po składanych, bardzo wąskich schodach lub po drabinie. Są one najczęściej umieszczone w wąskich korytarzach czy ciasnych pomieszczeniach gospodarczych. Nie należy budować schodów w takich miejscach, powinny być przecież znacznie szersze i wygodniejsze.
Pomimo odgórnie narzuconych standardów, często buduje się zbyt strome schody, zwłaszcza prowadzące na poddasze. Należy unikać takich rozwiązań, nawet gdy stosunkowo rzadko się użytkuje się strychu. Z czasem jednak, kiedy stanie się skupiskiem różnych rzeczy, których nie ma już gdzie trzymać, a które jednak okazują się często potrzebne, tak niewygodne schody stają się utrapieniem. Dobrze jest zaplanować zastąpienie składanych schodów stałymi. Trzeba wtedy wykonać większy otwór w stropie. Może się to przydać, kiedy w przyszłości będziemy chcieli zaadaptować poddasze na mieszkanie.
 
*

Dodaj komentarz

  • Autor *
  • E-mail *
  • Komentarz *
  • Przepisz kod (wielkość liter ma znaczenie)