Środa, 23 Styczeń 2019-Ildefonsa i Rajmunda
TwojRynek

Najnowsze

Okulary korekcyjne
2019-01-03Izabela Bohdanow fot. Ashleigh Mathison
Oczy przekazują aż 80% bodźców do mózgu – pod warunkiem, że komfort widzenia jest odpowiedni. Mniej więcej połowa Polaków na problemy ze wzrokiem, co może być skutkiem nieregularnych badań. Poza tym wiele osób decyduje się na zakup okularów w zwykłych sklepach lub na bazarze. Nie zapewniają jednak one dobrej korekcji wzroku.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Okulary korekcyjne korygują wady refrakcji oczu, pozwalając widzieć osobom z wadą wzroku tak jakby tej wady nie było. Współczesne oferty optyki okularowej są tak różnorodne i liczne, że bardzo trudno wybrać te właściwe. Kształt czy materiał to jeszcze mały dylemat. Mowa tu raczej o rodzajach dostępnych soczewek okularowych, które są lżejsze, cieńsze, wytrzymalsze i łatwiejsze w utrzymaniu niż te sprzedawane choćby dziesięć lat temu. Okulary zawsze powinny być dobierane indywidualnie. Tylko w ten sposób można zapewnić sobie wyraźne i komfortowe widzenie.
 

Etapy doboru okularów

 
Wyróżniamy kilka etapów doboru okularów korekcyjnych. Oczywiście pierwszym z nich jest profesjonalne badanie wzroku, po którym specjalista przepisuje odpowiednie moce soczewek kontaktowych. Następnie optyk dobiera oprawę okularową do preferencji klienta, ale przede wszystkim do jego kształtu twarzy, anatomii głowy i zaleconych mocy soczewek. Po wybraniu oprawy optyk ją wypoziomowuje, ustawia nanośniki i zauszniki i modyfikuje jej kształt, by była idealnie dopasowana do przyszłego właściciela. Kolejnym etapem jest wykonanie przez optyka pomiarów, na podstawie których odpowiednio oszlifuje on i umieści soczewki okularowe w wybranej oprawie. Wyróżniamy między innymi pomiar rozstawu źrenic, pomiar wysokości źrenic czy pomiar kąta pochylenia oprawy. Wszystkie modyfikacje oprawy i pomiary są konieczne, gdyż u każdego występują, choćby minimalne, różnice w budowie, a dodatkowo u większości osób zauważa się pewne asymetrie położenia oczu i uszu między prawą a lewą stroną głowy. Ostatnim etapem zakupu okularów jest wybór soczewek okularowych. Wybieramy wówczas materiał ich wykonania (szkło, tworzywo CR39, poliwęglan, trivex), indeks (im wyższy tym cieńsza soczewka), konstrukcję (sferyczna, asferyczna, podwójnie asferyczna), kolor oraz rodzaje uszlachetnień, takie jak powłoki fotochromowe, antyrefleksyjne, hydrofobowe, oleofobowe czy antystatyczne.
Choć procedura wyboru okularów korekcyjnych nie jest krótka, warto jednak poświęcić te kilkadziesiąt minut dla tak ważnego narządu, jakim jest wzrok.
 

Gotowe okulary – dlaczego ich unikać?

 
Niestety, nadal wiele osób kupuje okulary „korekcyjne” w hipermarketach, aptekach czy na stacjach benzynowych. To tak zwane okulary gotowe, czyli „gotowce”. Właściwie według statystyk większość okularów korekcyjnych obecnie używanych w Polsce to okulary gotowe. Co roku w Polsce sprzedawanych jest około 7,5 miliona sztuk „gotowców”, dwa razy więcej niż okularów wykonywanych przez optyka na podstawie recepty. Dlaczego tak się dzieje? Za zakupem gotowców przemawia przede wszystkim ich wielokrotnie niższa cena.
Codzienne używanie takich okularów może jednak prowadzić do zaburzeń widzenia, takich jak: nieostre widzenie przynajmniej jednym z oczu (z powodu tej samej mocy soczewek, a najczęściej różnej wady oka prawego i lewego), problem z oceną odległości i wielkości oglądanego przedmiotu, postrzeganie przedmiotów jako zniekształconych, dwojenie obrazu, które w konsekwencji może prowadzić do wyłączania jednego z oczu (tłumienie) lub nawet zeza, uczucie pulsowania i migotania obrazu, wrażenie ciśnienia w oczach, ich łzawienie i pieczenie, bóle oczu, bóle i zawroty głowy.
Dlaczego więc takie okulary w ogóle są w sprzedaży? W Polsce okulary gotowe mogą być sprzedawane jedynie z ulotką informacyjną dotyczącą ich właściwego stosowania. Wyraźnie jest tam napisane, że okulary te są okularami zastępczymi, tymczasowymi i powinny być używane jedynie w awaryjnych sytuacjach. Niestety, nadal mało osób bierze sobie do serca te informacje.
 

Okulary na zamówienie a gotowe – różnice

 
Wiemy już, że okulary gotowe od tych kupionych na zamówienie u optyka różnią się ceną. Możemy wymienić jednak więcej takich rozbieżności, zdecydowanie ważniejszych. Jedną z nich jest indywidualność. Okulary gotowe są całkowicie pozbawione tej cechy, gdyż nie uwzględniają żadnego z parametrów świadczących o właściwym dopasowaniu do wady wzroku czy kształtu głowy i twarzy. Szansa, że klient trafi na okulary o właściwych dla siebie mocach, właściwie wycentrowanych soczewkach okularowych i kształcie oprawy dopasowanym do swojej fizjonomii jest znikoma. Obydwie soczewki takich okularów mają zawsze taką samą moc optyczną, a większość osób ma różną wadę refrakcji każdego z oczu. Okulary te dobierane są przez klienta na zasadzie przymierzania. To, że po przymierzeniu zainteresowany będzie „dobrze widział”, nie oznacza, że właściwie skorygują wadę i że nie spowodują problemów wzrokowych przy dalszym użytkowaniu.
Istotna jest też jakość oprawy. Materiały używane do produkcji opraw okularów gotowych są bardzo niskiej jakości. Występują częste reakcje alergiczne powstałe na skutek styku takiego materiału ze skórą. Próby modyfikacji ich kształtu w celu dopasowania do fizjonomii twarzy czy anatomii głowy zazwyczaj kończą się ich pęknięciem. Optycy nie podejmują się więc jakichkolwiek prób profilowania lub naprawy tego typu okularów.
Kolejną występującą różnicą jest jakość optyczna soczewek okularowych. Wytwarza się je ze szkła lub tworzywa, których w ogóle nie używa się w optyce okularowej ze względu na bardzo niską klasę optyczną. Są to materiały o niskiej transmisji światła powodującej osłabioną jakość odwzorowania, czyli duże aberracje. Takie soczewki zagrażają bezpieczeństwu oka w wyniku ich naprężeń wewnętrznych mogących pęknąć podczas użytkowania.
 

Profilaktyka wzroku

 
Dobre widzenie i zdrowe oczy gwarantuje regularne badanie wzroku. Przed badaniem lekarz powinien zapytać o ogólny stan zdrowia i zdrowie w rodzinie, a także rodzaj wykonywanej pracy i styl życia. Pacjent musi określić, czy występują u niego problemy z widzeniem. Typowe badanie okulistyczne składa się z wielu testów, które określają między innymi ostrość widzenia, widzenie przestrzenne, zdolność rozpoznawania barw oraz zdrowie nerwu wzrokowego i siatkówki – te dwa ostatnie czynniki wchodzą w skład badań sprawdzających występowanie jaskry. Badanie wzroku należy wykonywać przynajmniej raz do roku. Może to pomóc odkryć wady wzroku we wczesnym stadium rozwoju i pozwolić na szybkie zastosowanie korekcji. Pomoże to także w wykryciu poważnych i często początkowo bezobjawowych schorzeń, takich jak nadciśnienie, cukrzyca, stany zapalne czy infekcje.
Regularnych badań wzroku potrzebują także dzieci, co czwarte bowiem w wieku od pięciu do dwunastu lat ma niezdiagnozowaną wadę wzroku. A to może mieć negatywny wpływ na wyniki szkolne. Dzieci często nie wiedzą, że mają słaby wzrok, dlatego trudno u nich wykryć ten problem. Wszystkie dzieci w wieku czterech lat powinny mieć przebadany wzrok. Jeśli w rodzinie dziecka występują wady wzroku, zaleca się jego przebadanie przed ukończeniem trzeciego roku życia. Wczesne wykrycie wady może spowodować całkowite jej wyeliminowanie, gdyż układ wzrokowy dziecka jeszcze się rozwija, co pozytywnie wpływa na korekcję. Do niepokojących objawów pogarszania wzroku u dziecka należą: poziom umiejętności czytania poniżej wieku kalendarzowego, mrużenie i tarcie oczu oraz nadmierne mruganie, problemy z widzeniem napisów na tablicy w szkole, używanie palca jako wskaźnika podczas czytania, zakrywanie jednego oka w celu skupienia wzroku oraz trzymanie tekstu do czytania blisko twarzy. Równie ważne jest unikanie czynników mogących mu zaszkodzić, czyli nieodpowiedniego oświetlenia, niewłaściwej diety.
 

Prawa pracownika

 
Każdemu pracownikowi, którego narzędziem jest wzrok, przysługują z tej racji pewne świadczenia. Kwestie związane z ochroną wzroku pracownika reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach z monitorami ekranowymi. Za osobę pracującą przy monitorach ekranowych prawo uznaje każdego, który zostanie zatrudniony przez pracodawcę (także praktykanta i stażystę) i będzie użytkował w czasie pracy komputer co najmniej przez połowę domowego wymiaru czasu pracy. Ustawodawca nie określa, jakiemu pracownikowi mają przysługiwać gratyfikacje związane z uciążliwością pracy przy monitorze. Każdy zatrudniony do pracy przy komputerze ma prawo do dodatkowej, co najmniej pięciominutowej przerwy po każdej godzinie spędzonej przed ekranem monitora. Opieka zdrowotna pracodawcy zawiera refundację zakupu okularów korygujących wzrok. Zatrudniające ma obowiązek zapewnić podwładnemu okulary, jeśli lekarz w wyniku badań okulistycznych potwierdzi konieczność ich stosowania w pracy. Podstawę refundacji stanowi zaświadczenie lekarskie. Obowiązek pokrycia kosztów przez pracodawcę dotyczy także sytuacji, kiedy pracownik musi wymienić na nowe same szkła korekcyjne. W przepisach nie zostały określone wysokość dofinansowania ani sposób wypełnienia swojego obowiązku przez pracodawcę.