Oglądanie płytek w sklepach i hurtowniach zaczynamy na ogół od koloru, odpowiadającego gustom wzoru i ceny, co prowadzi często do straty czasu lub wręcz niezadowolenia z poczynionych zakupów. Dlaczego? Bo parametry tych „tanich” nie odpowiadają przeznaczeniu, a z kolei „ładne”, choć w odpowiednim kolorze, w efekcie nie wyglądają dobrze po położeniu. Przyjrzyjmy się więc różnym rodzajom i parametrom płytek.

Glazura, dostępna w niezliczonej ilości kolorów i wzorów, popularna również ze względu na stosunkowo niewysokie ceny, przeznaczona jest do układania wyłącznie na ściany. Wykonana jest z fajansu pokrytego szkliwem. Jest dość cienka i krucha w odróżnieniu od gresu, który produkuje się z drobno zmielonego kwarcu, skaleni lub kaolinu. Jednorodność struktury, twardość i odporność na ścieranie czynią z niego dobry materiał na podłogi, choć można go ułożyć również na ścianie. Gres może być szkliwiony oraz dodatkowo polerowany. Kamionkowe płytki szkliwione, zwane terakotą, również mają dwojakie zastosowanie, choć częściej spotyka się je na podłodze. Charakteryzuje je także duża wytrzymałość, ale od gresu odróżnia kruchość i niejednorodna struktura, a jednocześnie znacznie większa odporność na zabrudzenia i uderzenia powodujące odpryski szkliwa.

Bardzo twardym materiałem o wysokich parametrach technicznych jest występujący w różnych kolorach klinkier szkliwiony, doskonały do aranżacji w stylu rustykalnym, dzięki nieregularnym wymiarom. Nadaje się do zastosowania na ściany i podłogi.

Każdy z materiałów, oprócz tego, że posiada różne właściwości, występuje też w kilku wariantach funkcjonalnych. Istotnymi parametrami, określającymi, do jakich zastosowań nadaje się produkt, są nasiąkliwość oraz klasa ścieralności: - Nasiąkliwość płytek podłogowych jest dużo niższa niż płytek ściennych – tłumaczy Andrzej Rutka, dyrektor handlowy Glazuris – Podczas, gdy dla płytki ściennej wynosi ona E>10, dla podłogowej 3<E<6, a dla płytki podłogowej na gresie E<0,5.

Zdarza się, że projekt łazienki obejmuje płytki odmiennego kształtu i koloru. W ofertach producentów często znaleźć można kolekcje w różnych wariantach kolorystycznych, uzupełniane dekorami w kilku wielkościach, kształtach i odcieniach. W ramach tej samej kolekcji można dowolnie płytki łączyć – pasować będzie ich szerokość, wysokość, grubość i faktura. Należy tylko starać się nabyć materiały wytworzone w jednej partii, wytwarzane bowiem w innym czasie nieraz nieznacznie różnią się odcieniem, a nawet rozmiarem, co na ścianie czy podłodze niestety widać. Ciekawy efekt przyniesie niekiedy miks płytek z różnych kolekcji. Co jednak, jeśli na jednej ścianie chcemy połączyć produkty różnych producentów? Mogą się różnić nie tylko wielkością i fakturą, ale grubością, co wręcz uniemożliwia ich połączenie.

 

 

W przeciwieństwie do podłogi, na ściany możemy położyć tworzywo każdego rodzaju, pod warunkiem, że spełnia kilka podstawowych warunków. Po pierwsze, omawiana w poprzednich akapitach, nasiąkliwość nie powinna przekraczać dopuszczalnych norm, po wtóre zaś – użyty w łazience materiał musi być zasado- oraz kwasoodporny i wykazywać się odpornością na detergenty, których używamy do mycia łazienki. Wielkość i kolor płytek dobieramy do wielkości i kształtu pomieszczenia, pamiętając, że duże ją powiększą, poziome poszerzą.

Płytki mogą też być matowe lub z połyskiem. Jedne i drugie mają swoich zwolenników, twierdzących, że wybrana opcja lepiej się prezentuje i łatwiej ją utrzymać w czystości. Faktem jest, że płytki z połyskiem polecane są do mniejszych pomieszczeń, dzięki właściwości odbijania światła, dzięki której zapewniają efekt powiększenia optycznego, szczególnie jeśli są jasne. Wszelkiego rodzaju zabrudzenia najlepiej widoczne będą na połyskliwych płytkach utrzymanych w jednolitej, ciemnej tonacji. Złotym środkiem między tymi dwoma rodzajami będą płytki półmatowe. Estetycznym rozwiązaniem do zastosowania na ścianach jest też użycie np. gresu polerowanego o gładkiej powierzchni z widocznym połyskiem.

Wśród mnogości wzorów trafimy też zapewne na modele o chropowatej, nierównej powierzchni. Ich słabością może być słaba odporność na brud, który trudno będzie usunąć z załamań „chropowatości”. Podobny problem może nas spotkać przy jasnych fugach. Możemy wybrać następujące rozwiązania tego problemu – wybrać płytki jak największe, co ograniczy ilość fug albo rektyfikowane: - Rektyfikacja to zabieg obcięcia brzegów pod kątem 90°. Po jego wykonaniu płytka ma zaostrzone krawędzie i dzięki temu zyskuje nowoczesny wygląd. - tłumaczy Piotr Sobów z Salonu Płytek Ceramicznych Gaja - Poprzez położenie płytek rektyfikowanych uzyskujemy również bardziej jednolitą powierzchnię oraz mniej widoczne krawędzie niż przy płytkach standardowych. Można je położyć bezstykowo, co jednak wymaga bardzo dużej dokładności. Producenci zalecają zastosowanie minimalnej spoiny w celu uniknięcia ewentualnych błędów.

 

Elementem powszechnie używanym w aranżacjach z wykorzystaniem glazury, gresu czy terakoty są dekory. Występują w olbrzymiej gamie wzorów, rozmiarów i kolorów, zarówno w ramach kolekcji, jak i niezależnie. Wśród różnych rodzajów płytek dekoracyjnych znajdziemy takie, które nie odbiegają od bazy wielkością, a różnią się np. fakturą, kolorem, malunkiem. Można ich użyć dla wyróżnienia konkretnej płaszczyzny albo poprzetykać nimi z mniejszą lub większą regularnością płytki bazowe. Do obramowania półek, luster, odcinania płaszczyzn doskonale nadają się wąskie dekory o kontrastującej lub harmonijnej barwie. Popularne są też mozaiki, występujące w dwóch zasadniczych formach – oddzielnych elementów naklejonych na taśmę, wymagających fugowania wszystkich elementów albo płytek z mechanicznie wydrążonym wzorem imitującym mozaikę. Te pierwsze są droższe i zdecydowanie trudniejsze w montażu, ale położone na ścianę mają o wiele więcej uroku. Można je też położyć na powierzchniach które nie są idealnie proste, ale np. wygięte w łuk: - Mozaiki są najczęściej wybierane przez klientów, mimo że nie należą one do najtańszych okładzin, ale jeśli zastosujemy je w rozsądnych ilościach znajdą się na podobnym pułapie cenowym co dekory. - ocenia P. Sobów - Mozaika pozwala na zastosowanie wielu rozwiązań. Najczęściej stosowana jest do zabudowy powierzchni półokrągłych typu wanny, filary zabudowa podstawy pod umywalkę. Kolor mozaiki dobieramy w ten sposób aby mocno nie odbiegała kolorem od płytek bazowych. Będzie ona się wyróżniała, nie kontrastując zbyt mocno.

 

Mozaika może być szklana, ceramiczna, kamienna, gresowa, z elementami metalu itp. Przedział cenowy w zależności od producenta może się wahać od kilkudziesięciu do kilku tysięcy złotych za metr kwadratowy.

 

Tworzywo użyte do wyłożenia podłogi musi spełniać większe wymagania niż ścienne. Oprócz tego, że jego nasiąkliwość i odporność na środki chemiczne musi być co najmniej taka, jak ściennych, powinny być ono zdecydowanie twardsze i antypoślizgowe. Nie wszędzie też można położyć np. gres polerowany który polany wodą zaczyna przypominać lodowisko. Antypoślizgowość oznaczamy w skali od R9 do R13 - wyższa wartość cechuje płytki najmniej śliskie. Zapewniają ją chropowata bądź żłobiona struktura,a także specjalne, antypoślizgowe impregnaty : - Ceny płytek antypoślizgowych są zbliżone do cen pozostałych płytek. - mówi Andrzej Rutka - Antypoślizgowość jest szczególnie istotna przy doborze płytek na schody, tarasy, miejsca dla osób niepełnosprawnych a także w pomieszczeń przemysłowych.

Kolejnym ważnym parametrem, który musi spełnić posadzka, jest odpowiednia klasa ścieralności mówiąca o odporności płytki na ścieranie. W łazience potrzebna będzie II klasa dedykowana do pomieszczeń, w których chodzi się na boso lub w kapciach.

Dekory wkroczyły również na podłogi, m.in. w postaci mozaiki: - Przy zastosowaniu mozaiki na podłodze należy upewnić się, że jej parametry techniczne na to zezwalają. - podpowiada A. Rutka - Producenci oznaczają takie mozaiki w katalogach odpowiednimi znakami.

 

 

 

 

 

Kiedy temperatura na stałe zaczyna przekraczać 7 st. C powyżej zera, opony zmieniamy na letnie, dostosowane do wyższych temperatur. Zdarzają się jeszcze kierowcy używający ogumienia wielosezonowego (całorocznego), łączącego cechy gum letnich i zimowych, o przeważnie letnim bieżniku, wyprodukowanych z uniwersalnej mieszkanki gumowej o nieco większej zawartości krzemu i silikonu. Należą oni jednak do mniejszości. I chyba słusznie, zdaniem specjalistów bowiem, opony takie nie zapewniają należytego bezpieczeństwa ani zimą, ani latem.

Ze względu na budowę wewnętrzną, wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje opon, czyli diagonalne i radialne. Te pierwsze, mocniejsze i bardziej trwałe posiadają włókna osnowy ułożone pod dwoma kątami: ukośnie w poprzek, oraz po skosie. Używa się ich przede wszystkim w w motocyklach, samochodach dostawczych, ciągnikach rolniczych oraz samochodach terenowych, Opony diagonalne, oprócz tego, że zapewniają większy komfort jazdy, wpływają niestety znacznie na zużycie paliwa. Mają też mniejszą przyczepność niż opony radialne. To właśnie te ostatnie używane są w zdecydowanej większości samochodów osobowych. Zastosowane w nich oploty stalowe, polimerowe lub poliamidowe promieniście rozchodzą się pod kątem 90 stopni.

Podstawą podziału opon jest również budowa bieżnika, która w samochodach osobowych spotykana jest w trzech podstawowych rzeźbach: blokowej, asymetrycznej oraz kierunkowej.

 

 

 

 

Nadal funkcjonuje też podział na ogumienie z dętką i bez, choć tego pierwszego rodzaju, spotykane jest obecnie coraz rzadziej.

Najważniejsze parametry opon, odczytać można z wytłoczonych w nich symboli. Są one o tyle ważne, że muszą odpowiadać zaleceniom producenta samochodu. Korzystanie z ogumienia w innym rozmiarze może zasadniczo wpływać na bezpieczeństwo i komfort jazdy. Na różnych oponach można też jeździć z różną prędkością.

 

 

 

Indeks /Dopuszczalna prędkość km/h

J 100

K 110

L 120

M 130

N 140

P 150

Q 160

R 170

S 180

T 190

H 210

V 240

W 270

VR powyżej 210

ZR powyżej 240

 

Z dętką lub bez - TL lub TUBELESS oznacza oponę bezdętkową, zaś TT lub TUBE TYPE widnieje na oponach z dętką.

 

 

Pierwszą sprawą jest, oczywiście dopasowanie ogumienia do wymogów producenta pojazdu. Istotna jest też data produkcji, wytłoczona z boku opony, zazwyczaj otoczona owalną ramką. Wyprodukowane po 2000 r. oznaczone są czterema cyframi, gdzie dwie pierwsze oznaczają kolejny tydzień, a dwie następne – rok produkcji. I tak oznaczenie 1710 informuje, że towar został wyprodukowany w 17 tygodniu 2010 roku. Jeśli zamiast czterech cyferek widzisz trzy, oznacza to, że opona została wyprodukowana przed 2000 rokiem. Czy data produkcji ma znaczenie? Owszem, i to istotne. Starsza guma, zleżała i twarda, szybciej się zużywa, a nawet może pęknąć w czasie jazdy co może źle się skończyć. Szczególnie jeśli była nieprawidłowo magazynowana. Dlatego kupowanie produktów starszych niż trzy lata, można określić mianem ryzykownego.

Opony należy dobrać stosownie do rodzaju tras i ilości pokonywanych kilometrów. Jeśli używane są głównie na trasie, lepsze będą szerokie, niskoprofilowe o większej przyczepności. Jeżdżąc zaś w większości po mieście można wybrać ułatwiające manewrowanie po dziurawych jezdniach, opony wąskie i wysokie. Dobierając rozmiar, należy pamiętać, aby dobrać zamienniki do ogumienia fabrycznego, bo zbyt wysokie lub zbyt niskie w stosunku do zaleceń producenta, może powodować przekłamania licznika, a nawet ocierać się o nadwozie.

Opony wymieniamy parami – na tej samej osi mogą być założone wyłącznie takie w podobnym stanie i o jednakowym bieżniku, co ma znaczenia dla bezpieczeństwa jazdy. Jeśli jedna z opon będzie bardziej zużyta, a dodatkowo z inną rzeźbą bieżnika, auto może zachowywać się niezbyt pewnie np. na zakrętach, przy manewrach, przy jeździe z dużą prędkością.

 

 

Kupując opony z drugiej ręki, należy upewnić się, że nie są zbyt wiekowe. Nabywanie takich, które liczą sobie powyżej 5-6 lat mija się z celem – nie posłużą już one zbyt długo, a i jazdę wówczas trudno nazwać bezpieczną. Bieżnik w takiej oponie nie powinien być płytszy niż na 3,5-4 mm. Szczególnie, jeśli kierowca lubi „przycisnąć”. Nieuczciwi sprzedawcy, aby przekonać klientów potrafią nabłyszczać opony czernidłem. Jeśli po dotknięciu na dłoni zostaje intensywnie czarny ślad – uwaga, z oponami może być coś nie tak.

Zużycie bieżnika powinno być równomierne, bo nadmierne starcie z jednej strony wydłuża drogę hamowania, guma zaś musi być równa, pozbawiona guzków i nierówności, które mogą sprawiać problemy przy wyważeniu koła, hałasować i powodować drgania w czasie jazdy.

Obok opon „po prostu”, używanych, znajdziemy też ogumienie bieżnikowane, czyli regenerowane, którego ceny są o ok 30% niższe, ale bezpieczeństwo i komfort jazdy są do tejże ceny proporcjonalne.

 

Różnice w cenach nowych opon mogą być nawet parokrotne, w zależności od producenta, rozmiaru i klasy. Popularne modele o szerokości od 135 do 175 mm i rozmiarze felgi pomiędzy 13 - 15 cali uszczuplą portfel o kwotę od 90 zł za sztukę za najtańszą oponę, poprzez 150 zł za taką średniej klasy, po 200 zł za markową, o bardzo dobrych parametrach.

Więcej zapłacą właściciele samochodów klasy premium, których jedna opona może kosztować nawet ponad tysiąc złotych.

Najgorszym okresem na oponowe zakupy jest wiosna, kiedy to kierowcy masowo przypominają sobie o konieczności wymiany i wraz ze wzrostem temperatury, szturmują sklepy i zakłady wulkanizacyjne. Wówczas opony sezonowo drożeją, podobnie jak jesienią dzieje się to z modelami zimowymi. Najlepszym okresem na zakup letnich opon jest zima. Tak jak dla zimowych – lato. Choć niektóre modele trzeba wówczas sprowadzać na zamówienie.